lixlex

English (United Kingdom)
Αρχική ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ Επιχειρησιακές Συμβάσεις
Επιχειρησιακές Συμβάσεις

Άρθρο του ΙΩΑΝΝΗ ΛΗΞΟΥΡΙΩΤΗ (Εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15.12.2010)

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_2_15/12/2010_425885

Επειδή διάφορα αυθαίρετα περί «επιχειρησιακών συμβάσεων» κυκλοφορούν στον τύπο και στα παράθυρα των τηλεοράσεων, με κίνδυνο να φανεί πολύ «δασκαλίστικο», θα αρχίζω με κάποιες απλές επισημάνσεις: Οι επιχειρησιακές συμβάσεις δεν είναι ατομικές συμφωνίες που υπογράφει κάθε εργαζόμενος με τον εργοδότη.

Είναι «συλλογικές» συμφωνίες που υπογράφει το επιχειρησιακό συνδικάτο, όπου υπάρχει, μετά από διαπραγματεύσεις με τον εργοδότη. Την ευθύνη της ίδρυσης του συνδικάτου την έχουν αποκλειστικά οι ίδιοι οι εργαζόμενοι της επιχείρησης και κανείς δεν τους αναγκάζει να το ιδρύσουν. Έτσι, δεν «διακινδυνεύουν» να συναφθεί επιχειρησιακή σύμβαση. Επίσης, την ευθύνη της σύναψης επιχειρησιακής συλλογικής σύμβασης την έχει το ίδιο το συνδικάτο και κατά συνέπεια οι ίδιοι οι εργαζόμενοι και κανένας δεν τους αναγκάζει να την συνάψουν.

Εάν, λοιπόν ξεκαθαρίσαμε με τα απλά, ας πάμε στα λίγο πιο δύσκολα, μιας και επί δύο μήνες περίπου, όλοι σχεδόν έχουν ξεσηκωθεί κατά της «επάρατης» επιχειρησιακής σύμβασης, αυτό το «τέρας» που θα κατασπαράξει τις «κλαδικές» συμβάσεις εργασίας και μαζί μ’ αυτές θα ξεκοκαλίσει τους μισθούς των εργαζομένων. Δυστυχώς, πέραν των συνδικαλιστών, έγκριτοι δημοσιογράφοι που καλύπτουν το εργατικό ρεπορτάζ αντιμετωπίζουν την επιχειρησιακή σύμβαση ως το κακό «τζίνι» που η κυβέρνηση, κατ’ εντολή της τρόικας, ετοιμάζεται να απελευθερώσει από το λυχνάρι του Μνημονίου, ενώ κάποιοι «εργατολόγοι» βλέπουν να στήνεται «η κλαδική σύμβαση στο απόσπασμα».

Συνδικαλιστικά Σωματεία

Τα πράγματα όμως δεν έχουν έτσι. Υπό τη μορφή τουλάχιστον που υφίστανται σήμερα, οι επιχειρησιακές συμβάσεις έχουν θεσπιστεί πριν από μια εικοσαετία με τον ομόφωνα (διακομματικά) ψηφισμένο νόμο 1876/1990. Μάλιστα, στις δημόσιες επιχειρήσεις και στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας συνάπτονταν επιχειρησιακές συμβάσεις ήδη από πολύ παλιότερα και ο νόμος του 90 παρέσχε απλώς τη ευχέρεια να γενικευτεί η δυνατότητα σύναψή τους και στις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα. Εκείνη λοιπόν την εποχή, η νομοθετική διεύρυνση της χρήσης των συμβάσεων σε όλες τις επιχειρήσεις θεωρήθηκε ως μια μεγάλη κατάκτηση του συνδικαλιστικού κινήματος, αλλά και γενικότερα ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την ανάπτυξη της επιχειρησιακής διαπραγμάτευσης και τον εκσυγχρονισμό των συλλογικών εργασιακών σχέσεων στη χώρα μας. Βέβαια, είναι αλήθεια ότι, παρά την αντίθετη ρητορεία, η συνδικαλιστική νομενκλατούρα και ο κομματικός συνδικαλισμός που κρύβεται πίσω από αυτόν, δεν είδαν ποτέ με καλό μάτι τα εργοστασιακά ή επιχειρησιακά συνδικάτα. Προφανώς γιατί τα κομματικό-συνδικαλιστικά ιερατεία ποτέ δεν εμπιστεύθηκαν την εργατική βάση και τους ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να αποδεχθούν τη διάχυση της  εξουσίας τους σε αποκεντρωμένα επιχειρησιακά μορφώματα και μάλιστα του ιδιωτικού τομέα (όπου ο εργοδότης δεν χρηματοδοτεί τα σωματεία αλά ΔΕΗ). Η συνδικαλιστική ηγεσία αισθανόταν πάντοτε πολύ ασφαλέστερη με τη διαιώνιση του οριζόντια δομημένου συνδικαλισμού (των κλαδικών και ιδίως των συντεχνιακής έμπνευσης ομοιοεπαγγελματικών συνδικάτων), γιατί τόσο η σύσταση όσο και η λειτουργία τους κατά κανόνα ρυθμίζεται με εκ των άνω αποφάσεις και η κατανομή των συνδικαλιστικών «πολυθρόνων» μοιράζεται με απόλυτα ελεγχόμενο τρόπο. Για το λόγο αυτό, το συνδικαλιστικό κατεστημένο όχι μόνο ποτέ δεν δραστηριοποιήθηκε για την αξιοποίηση της νομοθετικής αναγνώρισης των επιχειρησιακών σ.σ.ε., αλλά αντίθετα αφανώς υπονόμευσε την ίδρυση επιχειρησιακών συνδικάτων, που είναι αναγκαία προϋπόθεση για τη σύναψή τους.

Κατά περίπτωση

Ας έλθουμε λοιπόν στην «ανεξαρτητοποίηση» των επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας από τις κλαδικές συμβάσεις, μια ρύθμιση που προβλέφθηκε με νόμο που ψήφισε η Βουλή των Ελλήνων από τις αρχές του περασμένου Μαΐου (Ν. 3845/2010) και που εδώ και δύο περίπου μήνες «ξαναμαγειρεύεται» στην κατσαρόλα της κας Κατσέλη. Τι λέει λοιπόν αυτή η ρύθμιση; Πολύ απλά, επιτρέπει να συμφωνούνται ελεύθερα από σωματεία και εργοδότες μισθολογικές αυξήσεις σύμφωνα με τις οικονομικές δυνατότητες της επιχείρησης. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στο εξής θα επιτρέπεται η επιχειρησιακή σύμβαση ενός Grand Hotel και ενός ξενοδοχείου της πλατείας Βάθη να μην προβλέπουν αναγκαστικά αποδοχές πάνω από την κλαδική σύμβαση των ξενοδοχοϋπαλλήλων. Η οικονομικώς αδύνατη επιχείρηση θα μπορεί να συμφωνήσει με τους εκπροσώπους του προσωπικού του αυξήσεις μικρότερες από αυτές της κλαδικής. Παράλογο; Μάλλον σωτήριο.

Συνεπώς, δεν ξέρω πoιο επιχείρημα θα μπορούσε να προβληθεί περί του αντιθέτου, αλλά θα ήταν επαρκές μόνο εάν αντιμετώπιζε το σοβαρό πρόβλημα των στρεβλώσεων της αγοράς και του αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων που προκαλεί η ισοπεδωτική παρέμβαση των κλαδικών συμβάσεων. Ένας μόνος τρόπος υπάρχει για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα αυτό και μην οδηγούνται επιχειρήσεις στο κλείσιμο, με κύρια θύματα τους ίδιους τους εργαζόμενους τους οποίους υποτίθεται ότι υπερασπίζονται οι επαγγελματίες σωτήρες τους. Να αντιμετωπισθούν ως «ενήλικες» και να τους δοθεί η δυνατότητα να αποφασίζουν ελεύθερα μέσω των εκπροσώπων τους εάν θα επιλέξουν (για όσο χρόνο θέλουν) κάτι λιγότερο από το μισθό των κλαδικών συμβάσεων ή την ανεργία. Η κοινή λογική ας πρυτανεύσει.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_2_15/12/2010_425885


 

Επικοινωνία

Email:
Θέμα:
Μήνυμα: